Literaturia 2011, de feiten

De vierde editie van Literaturia was misschien wel de beste tot nu toe. Literaturia had weer het geluk in de bijzonder sfeervolle Desdemona-tent plaats te vinden: veruit de mooiste tent van het hele Noorderzon-festival. Veel optredend artiesten en schrijvers staken de loftrompet over de intieme en gezellige sfeer in de spiegeltent. Op de filmpjes die van alle voorstellingen zijn gemaakt en die zijn terug te vinden op het YouTube-kanaal van Buro05, is duidelijk te zien dat de opstelling met publiek aan tafeltjes zorgt voor een intieme sfeer die goed past bij literaire en poëtische voorstellingen.
Met een goedbezocht debat met Bas Heijne, Marjo Buitelaar en Ronald Plasterk, die inviel voor Frans Timmermans, een geweldige editie van NoorderZlam, een prachtdocumentaire over de Dichters uit Epibreren én drie voorstellingen van de Cubaanse schrijver/acteur Simon Carlos was deze editie van Literaturia ook veelzijdiger dan voorgaande jaren.
Voor de derde keer was er ook dit jaar een KidsLiteraturia-programma, voor het eerst dagelijks. Een mooie afsluiter was de Verkiezing van de Kinderdichter van Groningen. Zie hier voor meer nieuws over de Kinderdichter.
Tot slot de cijfers. In totaal bezochten 1540 mensen de Literaturia-voorstellingen en KidsLiteraturia. Dat is een aanzienlijke stijging ten opzichte van voorgaande jaren. Het laat zien dat een spannende en niet voor de hand liggende programmering aanslaat bij het publiek. Bemoedigend, zeker met het eerste lustrum in het verschiet. Ook in 2012 zal Literaturia het Noorderzon-publiek alle hoeken van de literatuur en poëzie laten zien.

Literaturia donderdag: Die Toffe Gasten

Dat poëzie scoort als je het cabaret noemt, bewezen de komische dichtbroeders Die Toffe Gasten in een uitverkochte Desdemona-tent. Het publiek was er eens goed voor gaan zitten en verwerkte de stortvloed aan gedichten met veel enthousiasme. Met gedichten over eierballen, de PVV en dyslectie bewezen de twee mannen-in-stofjas dat ze niet om een onderwerp verlegen zitten. Ze wonnen de harten van de aanwezigen door aan het einde van de voorstelling ‘Dokter Bernhard en dokter Manfred en dokter Ukter’ het gelijknamige dichtbundeltje uit te delen. Zelden was er zoveel gratis geluk in de Desdemona-tent.
Het optreden is hier te zien: deel 1, deel 2, deel 3, deel 4, deel 5 en deel 6.

Literaturia donderdag: Joubert Pignon, AHJ Dautzenberg en Tim Foncke

Het trio-optreden van de heren Pignon, Dautzenberg en Foncke stond aangekondigd als wrang-humoristisch en zodoende keek niemand raar op van de ontregelende korte verhalen van Pignon, die de avond opende. In een drukke en broeierige Desdemona-tent brak halverwege de pleuris uit en stortte de regen met bakken uit de lucht. Ook tijdens de energieke voordracht van Dautzenberg kreeg Noorderzon een fikse bui te verwerken. Dautzenberg, die de aanwezigen liet weten “van de vrede” te zijn, imponeerde met een lang klankgedicht over omgang met vrouwen. Foncke las enkele van zijn hilarische brieven voor, onder meer aan een collega-vakkenvuller en haar bazin. Het publiek vertrok verward; een van de aanwezigen verwoordde het aldus: “hier ga ik nog even over nadenken”.
Enkele verhalen van Joubert Pignon zijn hier en hier te bekijken. Het optreden van AHJ Dautzenberg vind je hier en dat van Tim Foncke hier.

Literaturia woensdag: Bernhard Christiansen en Isabelle van Dooren

De woensdagavond was een mooie en ingetogen avond, met een klassiek-muzikaal optreden van Bernhard Christiansen en pianiste Isabelle van Dooren, getiteld Onsje. Christiansen vertelde over hun beider families in korte portretten: zijn neef, tante, de oma's van Isabelle en deed dat vanuit het perspectief van een jonge Bernhard en een jonge Isabelle, daarbij begeleid op piano.
Zie hier en hier twee stukken uit de voorstelling.
Als toegift speelden Christiansen en Van Dooren een stuk uit ´Een man verloor geleidelijk zijn gedaante´, een stuk over de Russische absurdist Daniil Charms, als opmaat naar de voorstelling van Thijs Gilbert. Dat stuk vind je hier.

Literaturia woensdag: Thijs Gilbert

Schrijver en acteur Thijs Gilbert nam ons in zijn solovoorstelling mee naar 1942, om precies te zijn naar de dag dat de Russische absurdist Daniil Charms overleed. De opa van Gilbert werd op diezelfde dag opgepakt door de SS en belandde in een surrealistisch verhaal. Was dat het werk van Charms? Aan de hand van diens gedichten en verhalen vertelde Gilbert een boeiend en absurdistisch verhaal en zorgde daarmee voor een prachige afsluiting van de avond.
Twee delen van zijn voorstelling zie je hier en hier. 

Literaturia dinsdag: NoorderZlam

De derde editie van NoorderZlam was er eentje om in te lijsten. Het publiek had er zin in en zag acht slammers alle uithoeken van de poetryslam verkennen, van cabaretesk tot traditioneel en van geëngageerd tot absurd. Samen met de jury kozen zij door middel van een ingenieus wasknijpersysteem de beste vier slammers die in de finale om de beker en de eer streden: Irene Wiersma, Nic Castle, Fokko Beukema en Annegriet Wijchers.
Na een geweldig gastoptreden van Najiba Abdellaoui, de winnares van de NK Poetryslam 2008, wist Annegriet in een zinderende finale de meeste wasknijpers te bemachtigen. Daarmee is zij de derde winnaar van de NoorderZlam, na Maud Vanhauwaert (2009) en Claudio Ritfeld (2010). Annegriet Wijchers vertegenwoordigt in november de eer van Noorderzon op het NK Poetryslam.
De slamronde van Koos van der Goot zie je hier, Annegriet Wijchers hier, T. Martinus hier, Irene Wiersma hier, Thijs Gilbert hier, Shelly Levestone hier, Nic Castle hier, Fokko Beukema hier en het gastoptreden van Najiba Abdellaoui hier.

Literaturia maandag: Poetry Circle Nowhere

We zijn bijna halverwege Literaturia en de hoogtepunten blijven zich opstapelen. Gisteravond zorgden de acht leden van het Amsterdamse collectief Poetry Circle Nowhere voor een geweldige en intieme avond in de Desdemona-tent. In een doorgaande voorstelling met poëzie, r&b, dans en muziek waren er veel mooie momenten, maar vooral de energie die van de dames en heren kwam maakten de avond memorabel, zoals je hier, hier en hier kunt zien. Poetry Circle Nowhere had nog een verrassing voor het Noorderzon-publiek in petto: een gastoptreden van Chanje Kunda uit Manchester. Haar urban poetry is hier te horen (vanaf 5 min 15).

Literaturia zondag: Irene Wiersma

Een heus drieluik, met een ouverture in de vorm van poëzie, een geanimeerd video-intermezzo en een muzikale prelude; dat was de opzet van het optreden van Irene Wiersma, de Flux-voorvrouw die met dit mooie en vriendelijke optreden bewees van alle markten thuis te zijn. De gedichten die ze voorlas, begeleid op gitaar, komen uit haar dichtbundel 'Wat u?', die in het najaar verschijnt bij uitgeverij Passage. Een primeur dus. Na de videoclip zette Irene zich achter de piano en zong ze -voor het eerst samen met zus Florien- een paar wonderschone liedjes, waaronder de cover 'Beguine' van De Kift.
De gedichten zie je hier, en de liedjes hier en hier.

Literaturia zondag: De Vischknaepen met Karel ten Haaf, Anneke Claus en Renée Luth

Het was even wennen voor de aanwezigen, gisteravond in de goedgevulde Desdemona-tent. De komische Vischknaepen, bestaande uit Jan Schellink en Danibal, zijn er de mannen niet naar om in alle rust een avond te vullen. Gewapend met effectpedalen, ritmeboxjes, mondharpen, schuiftrompetjes en een vishengel waagden zij zich aan muzikale vertolkingen van werk van de Groninger dichters Anneke Claus, Renée Luth en Karel ten Haaf. Het procedé: de Vischknaepen 'vangen een gedicht', de dichter leest die voor en daarna maken de mannen er een spontane impro-soundtrack van. Wat dat oplevert zie je hier (Karel ten Haaf), hier (Anneke Claus), hier (Renée Luth) en hier (Karel ten Haafs 'Zonder piemel').

Literaturia zaterdag: Michaël Vandebril, Lies van Gasse en Maarten Inghels

Na het succes van vorig jaar (toen met Stijn Vranken, Andy Fierens en Antoine Boute) is er ook dit jaar een drietal Vlaamse dichters uitgenodigd bij Literaturia: ik had Maarten Inghels gevraagd twee interessante collega's te kiezen. Hij nam Lies van Gasse en Michaël Vandebril mee uit Antwerpen. Gisteravond presenteerden zij zich aan het publiek met flair en brille, zoals we dat gewend zijn van Vlaamse dichters. Van alle drie kun je een gedeelte van hun voorstelling zien: Michaël Vandebril hier, Lies van Gasse hier en Maarten Inghels hier.