dinsdag 26 juni 2018

Programma Literaturia 2018

LITERATURIA, ALLEEN MAAR MOOIE VERHALEN

Wie bij Literaturia nog steeds alleen aan boeken denkt, heeft de afgelopen jaren het literaire programma van Noorderzon duidelijk gemist. Literaturia laat de schone letteren juist op een heel veelzijdige en bijzondere manier zien. Sommigen noemen het 'des Noorderzons', en daar kunnen we ons prima in vinden.

Literaturia is een sprankelend literair en poëtisch programma waarbij het vooral om de mooie verhalen gaat. Geen stukjes voorlezen, geen interviewtjes over het zoveelste nieuwe boek, maar bevlogen avonden vol verrassingen. Kijk maar: een fotograaf uit New York vertelt hoe je zijn fotoboek kunt 'lezen' en een stripprofessor laat zien dat beroemde kunstenaars het best tot hun recht komen in verstripte biografieën. Andy Warhol ook? Zijn grafische biograaf vindt van wel.
Wist u trouwens dat er drie zeer muzikale heren zijn die zich graag ophouden in de buurt van Jean Pierre Rawie? Hij stelt ze graag zelf aan u voor. En over muziek gesproken: de vaderlandse jazzmuziek hangt aan elkaar van prachtige en doldrieste verhalen. De mooiste jazzlevens passeren de revue op Literaturia.

Meer verhalen? Tuurlijk! Wat gebeurt er bijvoorbeeld met een mens als die verzamelingen verzamelt? Of met een dochter die haar moeder leert kennen aan de hand van diens dagboeken? En waarom gaat de 27-jarige Stadsdichter van Groningen op bezoek bij ouderenverenigingen?
En dan willen we natuurlijk ook weten hoe de verhalen klinken in Rotterdam, Utrecht, Vlaanderen en vanuit het Verhalenbos. Je hoort en beleeft het allemaal bij Literaturia, zoals altijd aan de Leliesingel, op het Speelveld en natuurlijk in de Desdemona.

Mede mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds en LIRA. 

vrijdag 24 augustus, Desdemona, 20.30: Rudie Kagie - Jazzvogels
Literaturia gaat swingend en energiek van start. Journalist en jazzkenner Rudie Kagie schotelt u de sterkste story's uit de swingpolder voor. Aan de hand van zijn boek Jazzvogels gaat hij met het publiek op verkenningstocht langs de rafelranden van de Nederjazz. Hij portretteert de markantste jazzfiguren die ons land heeft gekend, op een smeuiige en rauwe manier. Alles draait bij Kagie om het verhaal achter de muziek, maar denk niet dat het een rustige avond wordt.

zaterdag 25 augustus, Desdemona, 20.30: De heren rond Rawie (met Jean Pierre Rawie) - Dit alles
Soms stuit je op gedichten die smeken om muziek. Mattijs Verhallen (piano en zang), Ludo van der Winkel (cotrabas en zang) en Bas Marée (gitaar en zang) ondervonden die tijdens het lezen van het werk van Jean Pierre Rawie en konden slechts concluderen: dit is niet zomaar poëzie, dit is zuivere blues...
In hun voorstelling Dit alles brengen de heren een ode aan het werk van Rawie, als nooit tevoren: als een wolf die huilt naar de volle man, aan de oever van de Mississippi.

zondag 26 augustus, Desdemona, 14.30: Joost Pollmann, Typex (en Andy Warhol) - Oude meesters, nieuwe jasjes
Oude meesters, nieuwe jasjes is een beeldlezing van stripprofessor Joost Pollmann over het verstrippen van kunstenaarslevens. Rembrandt, Van Gogh, Picasso, Jeroen Bosch, Schwitters, Mondriaan, Goya, Caravaggio en nog veel meer: ze zijn allemaal stripfiguur geworden. Wat levert dat op: kunst of kitsch? De getekende biopic van Andy Warhol door stripauteur Typex lijkt een verhaal apart... aan de hand van zijn nieuwe graphic novel, unieke filmbeelden en anekdotes vertelt hij over de totstandkoming van zijn graphic novel Andy.

zondag 26 augustus, Desdemona, 20.00: De dichters van Vrijdag
Het dichterskwartet Mustafa Kör, Sylvie Marie, Moya de Feyter en Hedwig Selles dragen voor uit eigen werk. Vier unieke stemmen uit de hedendaagse poëzie, die tezamen De dichters van Vrijdag heten. Een intieme avondopstelling in pastel, op de zachte zondag.

maandag 27 augustus, Desdemona, 20.30: Richard Koek - New York
Op de maandag gaat Literaturia traditiegetrouw over de landsgrenzen heen. Deze keer strijken we neer in New York, de stad van fotograaf Richard Koek die er woont en werkt. Hij noemt zichzelf een visuele verhalenverteller en neemt ons aan de hand van zijn fotoboek New York mee in de fascinerende Big Apple. In zijn sprekende foto's toont hij eerbied voor de anonieme werker en reduceert hij de machtigen der aarde tot gewone stervelingen. Op deze avond vertelt de fotograaf het verhaal van de stad die bij uitstek tot de verbeelding spreekt.

dinsdag 28 augustus, Leliesingel: 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00 [20 minuten per voorstelling]
Frits Jonker - Showcase
Frits Jonker is een onvermoeibare chroniqueur van curiosa. Jonker verzamelde zijn voorlopige levenswerk in een 600-pagina's dik boek, Showcase. Met een platenspeler in de aanslag vertelt hij over curieuze verzamelgebieden, boeken, tijdschriften en muziek. Bij Jonker is uw horizon niet heilig: hij voegt er met gemak drie aan toe.

woensdag 29 augustus, Leliesingel: 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00 [20 minuten per voorstelling]
De Komijnen - Hier komen de Komijnen!
Het bonte gezelschap De Komijnen is een hit in Utrecht, met een maandelijkse show, en komt met een heuse entertainment-carrousel naar Literaturia. Dat betekent: zoveel mogelijk korte acts in een korte tijd mèt WTF-garantie! Literatuur, muziek, tekst, geluid, verhalen en theater, zoals de Science Fiction Poppenkast, een keelkankenjodel met mondharpen en veel meer. Met Harmen Zijp, Dick Cools, Diana Wildschut en Danibal.

donderdag 30 augustus, Leliesingel: 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00 [20 minuten per voorstelling]
Michelle van Dijk en Roland Vonk - Groeten uit Rotterdam
De twee meest in het oog springende Rotterdamse debutanten van dit jaar verlaten voor een dag de havenstad en presenteren zich in Groningen. Schrijvers Roland Vonk (auteur van verhalenbundel Dat moet nog blijken) en Michelle van Dijk (van de hartstochtelijke debuutroman Darko's Lessen) nemen het publiek mee in hun sterke en krachtige verhalen, met een tongval die zogenaamd niets verraadt.

vrijdag 31 augustus, Leliesingel: 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00 [20 minuten per voorstelling]
Jente Jong & Marc Nochem - Het intieme vreemde
Schrijver Jente Jong bewerkte samen met theatermaker Marc Nochem het eerste hoofdstuk van haar debuutroman Het intieme vreemde tot een muzikaal en theatrale luisterervaring. Het resultaat is geen luisterboek, maar een intieme en indringende theatervoorstelling die je vanaf de eerste zin midden in de roman werpt: als je ergens maar hard genoeg in gelooft, wordt het vanzelf een waarheid.

zaterdag 1 september, Leliesingel: 19.00, 20.00, 21.00 en 22.00 [20 minuten per voorstelling]
Lilian Zielstra en gasten - Dichten met oma
Literaturia wordt dit jaar stemmig afgesloten, en in stijl: de Stadsdichter van Groningen, Lilian Zielstra van 27 lentes jong, toog het afgelopen jaar de stad en provincie in, op zoek naar senioren die van poëzie houden. Samen schreven ze gedichten en lazen ze poëzie. Zielstra kreeg het voor elkaar dat een aantal van hen nu samen met de Stadsdichter bij Literaturia voordragen: leuk voor jong en oud, want gemaakt door jong en oud.

en.....

KidsLiteraturia: Het Verhalenbos. Van vrijdag 24 augustus tot en met zondag 2 september bij Rotor op de Speelweide.
In het Verhalenbos wonen allerlei vogeltjes, een lief vosje en er is een heel bijzondere boom: eentje die verhalen kan bedenken. De bosdichters van Noorderzon weten er alles van. Samen met hen ga je een mooi gedicht schrijven over de bomen, de bloemen, de beesten: wat jij maar wilt.
Daarna kun je je eigen verhaal bij De Inktzwam zelf drukken. De kunstwerkjes hangen we even aan een hoge tak te drogen en daarna mag je je zelfgemaakte gedicht meenemen naar huis.




zondag 27 augustus 2017

Literaturia dag 9: De Kinderdichters en Lilian Zielstra & Esmé van den Boom

De slotavond van een geweldige editie van Noorderzon was een schot in de roos. Vier kinderdichters uit de provincie Groningen lazen voor uit eigen werk en vervoerden het publiek dat de stoeltjes tot de laatste plek bezette. In twee mooie voorstellingen kregen we alvast een voorproefje te horen van wat er over tien jaar op Noorderzon te zien is: Marrah van der Heijden, de kinderdichter van Groningen, was er samen met kinderdichters Emma Bos, Jacco Hage en Kerstin Hummel. Het programma was fris, onbevangen en mooi.
Aansluitend schoof de Stadsdichter van Groningen aan. Lilian Zielstra speelde samen met Universiteitsdichter Esmé van den Boom tweemaal de voorstelling Twee Meisjes. In die voorstelling gaven ze antwoord op prangende vragen over de overgang van meisje naar vrouw. Want wanneer ben je geen meisje meer? En wat verandert er als je vrouw wordt of bent? En wie bepaalt dat eigenlijk? Het verhaal kon op veel instemming rekenen van met name het vrouwelijke deel van het publiek, en dat was precies het beoogde idee.
Nadat de bezoekers voor de laatste keer de Literaturia-container verlieten en de sfeerlampjes uitgingen, was er even een weemoedig momentje. Het zit er weer op. Om daarna vooral te vieren dat Literaturia deze Noorderzon een fantastische jubileumeditie heeft beleefd, met veel mooie voorstellingen, veel publiek en veel enthousiasme van auteurs en artiesten. We hebben genoten. Waarvan akte.

zaterdag 26 augustus 2017

Literaturia dag 8: Bas Steman

Er verschijnt veel interessante wielerliteratuur in het Nederlandse taalgebied en gisteravond bewees Bas Steman, schrijver van de bewierookte roman De Aankomst, dat geen sport zo gepassioneerd beleefd wordt als wielrennen. In vier persoonlijke optredens, die gaandeweg de avond steeds langer duurden en energieker werden, betoverde hij het publiek met mooie anekdotes, inkijkjes en ontboezemingen, samen met voordrachten uit zijn roman.
In de Literaturia-container die vier keer tot de laatste zitplaats was gevuld, vertelde Steman zijn verhaal aan zijn meegekomen psychologe: waar ging het uiteindelijk mis met zijn ambities om profrenner te worden? Welke dromen zijn geknakt of verloren gegaan? Hoe ziet de achterzijde van het peloton eruit, en wat gebeurt er met je als je afstapt?
Steman geeft eerlijk antwoord, en kan na al die jaren toch ook met veel trots terugzien op iets wat in de poging mislukt is, maar in de ervaring een leven lang meegaat.
Voor thuisblijvers en vakantiegangers zijn hier en hier twee fragmenten terug te zien.

vrijdag 25 augustus 2017

Literaturia dag 7: Oog Op Nederland

Een van de goedbewaarde geheimen van Groningen is het allround magazine Oog Op Nederland, dat zeer onregelmatig verschijnt en in ieder nummer een bijzonder licht werpt op zaken die niet direct in het oog springen. Vandaar de naam.
Gisteravond verscheen het vijfde thematische nummer, deze keer rond fascinaties. De redactie van het tijdschrift, bestaande uit Kasper van Hoek, Marcel Imthorn en Oscar Borsen, hadden voor de gelegenheid een schrijver, een dichter en een beschouwer uitgenodigd om de avond kleur te geven: Joost Oomen, Lilian Zielstra en Albert Westerhoff.
In vier stijf uitverkochte bijeenkomsten kwamen diverse fascinaties aan bod. Van fruit tot wegkijken en favoriete kunstwerken van beroemde mensen uit de wereldgeschiedenis. De heren en dame balanceerden kundig tussen kennis en luim, waardoor de voorstellingen boeiend, leerzaam en grappig waren. Er was bovendien veel klaroengeschal.
Alle bijeenkomsten werden afgesloten met een kwis, die voor "het nodige stukje spanning" zorgde.
Oog Op Nederland is nu overal verkrijgbaar waar het tijdschrift te koop is.

donderdag 24 augustus 2017

Literaturia dag 6: Ruth Mellaerts

Het warmere weer zorgde gisteren voor een vriendelijke ambiance aan de Leliesingel, en in de Literaturia-container voelde schrijfster Ruth Mellaerts de sfeer perfect aan. Met haar korte verhalen en schitterende projecties betoverde ze het publiek dat ademloos luisterde naar de voordrachten uit haar kortverhalenboek Soms ben ik een ontdekkingsreiziger.
De verhalen van Mellaerts hebben op het eerste gehoor weinig met elkaar gemeen, maar raken elkaar in de troost die ze bieden. In dat opzicht was het publiek, dat de container steeds tot de laatste stoel bezette, zelf ontdekkingsreiziger geworden.
Voor thuisblijvers en vakantiegangers zijn er twee videofragmenten te zien, al moet er bij worden gezegd dat het vanwege de projecties van Toon Delanote en Charlotte Peys vooral een luisterervaring is: de container kon niet voluit worden uitgelicht. Evenzo werkt het goed voor een impressie, en met de ogen gesloten is het echt een ontdekking. De fragmenten luister je hier en hier.

woensdag 23 augustus 2017

Literaturia dag 5: Jantine Wijnja, Noortje Kessels, Peter Kuit en Jan Klug - Nederland NU

Literaturia heeft de deur van de Desdemona tent achter zich dichtgetrokken en is naar de Leliesingel getogen voor de tweede helft van Noorderzon.
In de Literaturia-container was het gisteravond de beurt aan Jantine Wijnja, Noortje Kessels, Peter Kuit en Jan Klug die samen vier interessante en uitverkochte voorstellingen maakte rond de publicatie Nederland NU, waarvoor Wijnja het afgelopen jaar een maand door Nederland reisde.
Ze bevroeg Nederlanders over dagelijkse zaken en ontdekte opmerkelijke verschijnselen en leerde van binnenuit de volksaard en -eigenaardigheden kennen.
Samen met Noortje Kessels, die internetfora en Facebook als onderzoeksgebied gebruikte, tapdanser Peter Kuit en multi-instrumentalist Jan Klug kreeg het publiek de spiegel voorgehouden. Het was boeiend, confronterend, maar vooral waar: er was consensus. "Zo zijn we", zei een man die de container verliet, "het is goed om dat eens te horen."
Thuisblijvers en vakantiegangers kunnen hier een aflevering terugkijken.

dinsdag 22 augustus 2017

Literaturia dag 4: Te gast in Iran

De maandag van Literaturia trekt al jaren over de landsgrenzen en kijkt naar literatuur en poëzie in verre oorden. Dit jaar was Iran de gastvrouw van een mooie avond met Perzische poëzie, verhalen en muziek. In een uitverkochte en sfeervolle Desdemona tent luisterden de aanwezigen naar een prachtig kortverhaal van schrijfster Sholeh Rezazadeh en poëzie van Nafiss Nia en Firoozeh Farjadnia.
De avond werd afgesloten door Sahand Sahebdivani, die onder muzikale begeleiding het publiek in vervoering bracht met het verhaal van zijn ouders die achterna gezeten door de geheime dienst niet weken voor hun idealen en liefde voor elkaar. Toen de situatie in Iran onhoudbaar werd, wilden ze met de kleine Sahand naar Canada vluchten, maar misten ze de aansluiting op Schiphol.
De maandag zorgt al jaren voor een zachte gloed in de Desdemona tent, en dat was dit jaar niet anders. Noem het exotisch verlangen, noem het lieve weemoed, het publiek ging met een vrolijke blik naar buiten. Zo is de Literaturia-maandag bedoeld. We zien alvast uit naar volgend jaar.
Thuisblijvers en vakantiegangers klikken op de namen voor een videofragment.

maandag 21 augustus 2017

Literaturia dag 3: Lidewijde Paris en Nhung Dam

De Literaturia-zondag bestaat al jaren uit twee delen: de middag is ingeruimd voor een literair uitstapje en de avond voor een theatrale voorstelling.
Lidewijde Paris, een bevlogen en energieke redacteur, beroepslezer en begenadigde spreker vertelde een uitverkochte Desdemona-tent het verhaal achter de literatuur. Ze legde verbanden, verbond de puntjes en fileerde romans door deze minutieus maar heel begrijpelijk uit te rafelen en terug te brengen tot de kern. De uitgekozen videobeelden en foto's verhelderden haar verhaal en stuurden uiteindelijk de aanwezigen verrijkt en bezield naar huis. Een prachtige voorstelling, waarmee Paris nog op veel plaatsen in Nederland te zien is. Een absolute aanrader.
's Avonds soleerde Nhung Dam door haar leven en de autobiografisch geïnspreerde roman Duizend Vaders. In een echte Groningse theatervoorstelling vertelde ze over haar jeugd, haar dromen, verlangens, maar ook haar angsten en schaamte. Uiteraard kwam de loempiakraam op de Ebbingebrug aan bod en haar kindertijd in Groningen. Dam was als een vis in het water in de uitverkochte Desdemona-tent, en het publiek beloonde haar met oprechte aandacht en een langdurig applaus.
Dam zorgde voor een mooie zondagafsluiting van het Literaturia-weekend, dat vrijdag begon en alleen uit hoogtepunten bestond.

zondag 20 augustus 2017

Literaturia dag 2: Parade van de Poëzie

Vanwege het tienjarig jubileum van Literaturia stond de zaterdag in het teken van de Parade van de Poëzie. In drie afleveringen van een uur, afgesloten met een anderhalf uur durende parade om negen uur, bracht Literaturia in samenwerking met Awater en Poetry International een veelzijdige en boeiende dag rond poëzie.
Er waren uitstapjes naar muziek en film, met een masterclass recenseren van Rob Schouten en een grafisch essay van Peter Holvoet Hanssen. En uiteraard veel voordrachten.
De dag werd afgesloten door alle dichters van dienst. Zonder tussenkomst van de kundige en enthousiaste moderator Merijn Schipper kreeg het publiek voordrachten van achtereenvolgens Jan Baeke, Max Temmerman, Anne Broeksma, Rob Schouten, Myrte Leffring, Geert Briers, Dorien de Vylder, Peter Holvoet Hanssen, Maartje Smits, Shari van Goethem, Vicky Francken en Alexis de Roode
Thuisblijvers en vakantiegangers klikken op de namen voor een videofragment van de Parade van de Poëzie.

zaterdag 19 augustus 2017

Literaturia dag 1: Winterjong

De tiende editie van Literaturia werd gisteravond met goede sfeer en een schitterende voorstelling geopend door Winterjong, het poëtisch-muzikale duo, bestaande uit zanger/verteller Boris de Jong en pianiste Jelke Smit.
In een intieme voorstelling die prachtig paste in de Desdemona-tent gingen de twee op zoek naar de schoonheid en de menselijkheid in het dierenrijk, om er gaandeweg achter te komen dat die er niet altijd bijster goed vanaf komen. De voorstelling reikte van hoop naar misantropie en eindigde uiteindelijk letterlijk in de soep.
Winterjong pakte op dwingende uitnodiging van Literaturia na vijf jaar de draad weer op, maar speelde alsof ze in die tussentijd niet weg waren geweest. Zoals Boris de Jong het verwoordde: "Tussen deze voorstelling en de laatste, nu vijf jaar geleden, zitten drie kinderen."
Met de voorstelling De Tragikomische Dierenriem keren ze voorzichtig maar met volle overtuiging terug op het podium. Winterjong is nog lang niet weg, en gisteren hebben ze het publiek en zichzelf daarvan overtuigd.
Twee fragmenten uit het programma voor vakantiegangers en thuisblijvers: Opnieuw en Soepgnoe.